bootstrap navbar

Nauka pisania

metodą płynnego ruchu

Mobirise

Kiedy weźmiemy do ręki zeszyt przeciętnego ucznia klasy czwartej czy piątej, często uderza nas niewprawne pismo odręczne, szczególnie gdy uczeń pisał szybko. Kiedy następnie porównamy ze sobą więcej próbek takiego pisma, widzimy że uczniowie z różnych szkół zniekształcają litery i łączą je ze sobą w ten sam niepłynny i nienaturalny sposób.
Przyczyn tego stanu rzeczy należy oczywiście dopatrywać się w sposobach nauczania pisma w klasie pierwszej, gdzie powstają podstawowe odruchy psychomanualne towarzyszące wytwarzaniu znaków na papierze. W klasach wyższych następuje jedynie utrwalenie tych odruchów i przyśpieszenie pisma oraz rozwój zniekształceń pisma charakterystycznych dla nabytych odruchów. 

Nauka pisania

Krótkie wprowadzenie do historii i istoty nauki pisma odręcznego oryginalną metodą płynnego ruchu.

W elementarzach obecnych na rynku do końca zeszłego stulecia podawane były dwa wzory pisma odręcznego. Jeden z nich, zaproponowany w pierwotnej wersji jeszcze w roku 1910 przez Mariana Falskiego, można było spotkać jeszcze do niedawna w słynnym Elementarzu. Najbardziej rozpowszechniony (zaś od pewnego czasu jedyny) jest wzór pisma pochodzący z Pracowni Nauczania Początkowego Instytutu Pedagogiki w Warszawie, opracowany na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku. Zważywszy, że wzór ten jest do dzisiaj podawany przez praktycznie wszystkie polskie elementarze, warto przypomnieć okoliczności jego powstania.

 Pod koniec lat czterdziestych, kiedy zalecany był jeszcze przedwojenny jednolity wzór pisma, nauczyciele słusznie zaczęli domagać się jego zmiany. W roku 1955 odbyła się konferencja poświęcona temu zagadnieniu. W ciągu kolejnych lat trwała dyskusja nauczycieli i specjalistów na łamach czasopism metodycznych. Uwzględniając rozmaite opinie, zespół pod kierunkiem Tadeusza Wróbla przy współpracy Stefana Szumana oraz wybitnych grafików z zakresu liternictwa opracował w Instytucie Pedagogiki w Warszawie projekt wzorów pisma, który w 1961 roku został opublikowany w Nowej Szkole. Następnie, po zapoznaniu się z różnymi reakcjami nauczycieli i specjalistów na tę publikację, do kroju pisma zostały wprowadzone pewne poprawki. Od lat sześćdziesiątych ten krój pisma stał się normą funkcjonującą do dzisiaj w polskiej szkole, czyli już przez ponad pół wieku. 

Koncepcja znaków pierwotnych jest efektem naszych wieloletnich badań pisma odręcznego. Były to badania nie analityczne (gdzie litera traktowana jest jako suma swych elementów), lecz syntetyczne, traktujące literę od razu jako całość psychomotoryczną. Poszukiwaliśmy wspólnych rytmów liter na głębszym poziomie syntezy. Ten trop doprowadził nas w końcu do odkrycia czterolistnej formy, koniczyny kaligraficznej, zawierającej wszystkie rytmy - znaki pierwotne - liter odręcznych. Obrysowywanie dłońmi na różne sposoby dużej koniczyny kaligraficznej w powietrzu, rysowanie jej na tablicy, wodzenie po niej wzrokiem, podążanie wzrokiem za rysującą dłonią przy utrzymaniu nieruchomej głowy, pisanie mniejszej koniczyny na kartce – wszystkie te czynności stanowią z jednej strony doskonałe ćwiczenia gimnastyki mózgu, z drugiej zaś pozwalają dziecku zinterioryzować wspólny rytm wszystkich liter pisma odręcznego.

Mobirise
Mobirise

Zasadnicza teza naszego systemu mówi, że każda pozbawiona dodatków litera systemu jest wynikiem topologicznej ewolucji pewnego znaku pierwotnego - fragmentu koniczyny - który jest złożony wyłącznie z gładkich łuków, to znaczy, że nie posiada wierzchołków, powrotów po śladzie, ani prostych odcinków. W systemie jest 17 znaków pierwotnych - 9 powstaje podczas ruchu pióra (dłoni) wzdłuż koniczyny podstawowej; pozostałe 8 przy zastosowaniu koniczyny rozbudowanej.